اختلال شب ادراری به دفع غیرارادی ادرار در خواب، معمولاً بعد از سنی که کودک باید بتواند مثانه خود را کنترل کند (حدود ۵ سالگی)، گفته میشود. این مشکل میتواند در کودکان و گاهی در بزرگسالان رخ دهد و دلایل مختلفی داشته باشد.
انواع شب ادراری
🔹 شب ادراری اولیه: فرد از بدو تولد کنترل مثانه در شب را نداشته و هرگز به طور مداوم شب های خشک نداشته است.
🔹 شب ادراری ثانویه: فرد حداقل ۶ ماه بدون مشکل بوده ولی به دلایلی دوباره دچار شب ادراری شده است. این حالت معمولاً به دلیل استرس، اضطراب یا مشکلات پزشکی ایجاد می شود.
دلایل شب ادراری
✔ تأخیر در رشد سیستم عصبی – مغز هنوز سیگنال پر بودن مثانه را به درستی دریافت نمی کند.
✔ عوامل ژنتیکی – اگر والدین در کودکی دچار شب ادراری بوده اند، احتمال بروز آن در فرزندان بیشتر است.
✔ تولید زیاد ادرار در شب – برخی کودکان شبها هورمون کمتری برای کاهش تولید ادرار دارند.
✔ مثانه کوچک یا بیش فعال – کودک ظرفیت کافی برای نگه داشتن ادرار را ندارد.
✔ استرس و اضطراب – تغییرات زندگی مانند تولد خواهر یا برادر جدید، شروع مدرسه یا مشکلات خانوادگی میتوانند تأثیرگذار باشند.
✔ عفونتهای ادراری – ممکن است باعث تحریک مثانه و شب ادراری شوند.
✔ یبوست مزمن – فشار ناشی از روده های پر می تواند بر مثانه تأثیر بگذارد.
✔ مشکلات پزشکی نادر – مانند دیابت، بیماری های کلیوی یا آپنه خواب.
روشهای درمان شب ادراری
✅ افزایش مصرف مایعات در طول روز و کاهش آن قبل از خواب
✅ ایجاد عادت رفتن به دستشویی قبل از خواب
✅ استفاده از زنگ هشدار شب ادراری (Bedwetting Alarm) – دستگاهی که هنگام خیس شدن بیدار میکند.
✅ پاداش دادن به شب های خشک برای تشویق کودک
✅ تمرین کنترل مثانه – افزایش زمان بین دفعات ادرار در طول روز برای تقویت مثانه
✅ درمان مشکلات زمینه ای مانند یبوست یا اضطراب
✅ مصرف دارو (در موارد خاص و با تجویز پزشک) – مانند دسموپرسین که تولید ادرار شبانه را کاهش می دهد.
