پاسخ به این سؤال هم بله است و هم خیر؛ در واقع بستگی دارد که منظور ما از «مادام العمر بودن» چه باشد. برای درک بهتر، باید افسردگی را از دو جنبه بررسی کنیم:
۱. افسردگی به عنوان یک «بیماری گذرا» (اپیزودیک)
برای اکثر افراد، افسردگی یک وضعیت دائمی و همیشگی نیست. پزشکان معمولاً از اصطلاح «دوره یا اپیزود افسردگی» استفاده می کنند. یعنی فرد برای مدتی (چند ماه یا گاهی یک تا دو سال) درگیر علائم شدید می شود و سپس با درمان مناسب (روان درمانی، دارو یا تغییر سبک زندگی) به حالت عادی برمی گردد و سالها بدون هیچ مشکلی زندگی می کند. در این حالت، افسردگی مادام العمر نیست.
۲. افسردگی به عنوان یک «زمینه یا حساسیت»
اگرچه علائم افسردگی ممکن است بروند و بیایند، اما برای برخی افراد، احتمال بازگشت آن وجود دارد. تحقیقات نشان می دهد:
* کسی که یک بار دچار افسردگی شدید شده، احتمال دارد در آینده (به ویژه در زمان استرسهای بزرگ زندگی) دوباره آن را تجربه کند.
* برای گروه کوچکی از افراد، نوعی افسردگی خفیف اما مزمن به نام «افسرده خویی[۱]» وجود دارد که ممکن است سالها طول بکشد، اما حتی این وضعیت هم با درمان قابل مدیریت و تغییر است.
عوامل تعیین کننده: چرا برای بعضی طولانی می شود؟
اینکه افسردگی چقدر طول بکشد یا تکرار شود، به چند عامل بستگی دارد:
* ژنتیک: افرادی که سابقه خانوادگی قوی دارند، ممکن است بیشتر با تکرار دوره ها روبرو شوند.
* زمان شروع درمان: هر چه درمان زودتر شروع شود، احتمال مزمن شدن بیماری کمتر می شود.
* مهارتهای مقابله ای: کسانی که در طول درمان یاد می گیرند چگونه افکار و احساسات خود را مدیریت کنند، در برابر بازگشت بیماری مقاومتر می شوند.
* شرایط محیطی: اگر فرد در محیطی پر از استرس دائمی، فقر یا تنهایی مطلق باشد، احتمال طولانی شدن بیماری بیشتر است.
آیا این به معنای «بدبختی همیشگی» است؟
قطعاً نه. حتی برای کسانی که افسردگی شان تکرار شونده است، این بیماری به معنای ناتوانی همیشگی نیست. بسیاری از افراد موفق در دنیا (مانند نویسندگان، سیاستمداران و هنرمندان بزرگ) با افسردگی دست و پنجه نرم کرده اند.
امروزه نگاه پزشکی به افسردگیهای تکرار شونده شبیه به بیماریهایی مثل دیابت یا فشار خون است:
ممکن است همیشه «زمینه» آن در بدن شما باشد، اما با مدیریت صحیح (داروی کم، ورزش، چک آپهای روانشناختی)، می توانید یک زندگی کاملاً شاد، پربار و با کیفیت داشته باشید و علائم را در کنترل خود بگیرید.
خلاصه مطلب:
افسردگی برای اکثر مردم یک بحران مقطعی است که تمام می شود. برای عده ای دیگر، ممکن است مثل یک مهمان ناخوانده باشد که هر چند سال یک بار برمی گردد. اما در هیچ کدام از این حالات، افسردگی به معنای یک حکم ابد برای غمگین بودن نیست؛ درمانهای مدرن امروزی می توانند فرد را به زندگی عادی برگردانند و به او کمک کنند تا سالها بدون علامت زندگی کند.
[۱] Dysthymia
