تکنیک غرقگی یا فلو برای کودک و نوجوان افسرده خیلی مهم است، چون افسردگی در این سنین اغلب خودش را فقط به شکل «غم» نشان نمی دهد؛ بلکه بیشتر به صورت بی حوصلگی، تحریک پذیری، کناره گیری، افت انگیزه، افت تمرکز، وابستگی زیاد به صفحه نمایش، و گیر کردن در افکار منفی دیده می شود.
فلو می تواند کمک کند کودک یا نوجوان برای مدتی از این چرخه بیرون بیاید و دوباره درگیری سالم با زندگی را تجربه کند.
فلو در کودک و نوجوان یعنی چه؟
فلو حالتی است که کودک یا نوجوان:
– در یک فعالیت کاملاً درگیر می شود،
– برای مدتی حواسش از افکار ناراحت کننده پرت نمی شود، بلکه عمیقاً متمرکز می شود،
– احساس می کند «می تواند» از پس کار بربیاید،
– و بعد از فعالیت معمولاً کمی سبکتر، آرامتر، یا راضیتر است.
برای بچه ها، فلو معمولاً در فعالیتهایی رخ می دهد که:
– ساختار دارند
– بازخورد سریع میدهند
– کمی چالش برانگیزند
– و با علاقه واقعی آنها هماهنگند
مثل:
– لگو
– نقاشی
– پازل
– ساختنی
– بازیهای حرکتی
– موسیقی
– داستان نویسی
– کاردستی
– آشپزی ساده
– بازیهای فکری
– ورزشهای مهارتی
چرا فلو برای کودک و نوجوان افسرده مفید است؟
۱. کاهش نشخوار فکری
کودک افسرده ممکن است مدام در ذهنش بچرخد:
– «هیچ کس من را دوست ندارد»
– «من به درد نمی خورم»
– «همه از من بهترند»
– «باز خراب کردم»
وقتی در فعالیتی غرق می شود، توجه ذهن از خودِ آسیب دیده به کارِ در حال انجام منتقل می شود.
۲. بازسازی حس توانستن
افسردگی به کودک این پیام را می دهد:
«تو نمی توانی»
اما تجربه فلو به او نشان می دهد:
«من هنوز می توانم چیزی را شروع کنم، ادامه بدهم و تمام کنم.»
این حس برای عزت نفس خیلی مهم است.
۳. ایجاد لذت فعال
خیلی از والدین می گویند:
«فقط گوشی دستش می گیرد و هیچ چیز دیگر حالش را خوب نمی کند.»
اینجا باید فرق لذت منفعل و درگیری فعال را فهمید.
فلو لذتِ فعال ایجاد می کند؛ یعنی لذتی که همراه با مشارکت، تمرکز و حس پیشرفت است.
۴. کمک به تنظیم هیجان
کودکان و نوجوانان هنوز مهارت کامل تنظیم هیجان را ندارند.
وقتی در یک فعالیت مناسب غرق می شوند، سیستم عصبی آنها از حالت آشفتگی، بی قراری یا کرختی، به سمت سازمان یافتگی می رود.
