کیستهای تخمدان معمولاً در دوران بارداری مشکلی ایجاد نمی کنند و بسیاری از آنها بدون نیاز به درمان خاصی خود به خود از بین می روند. با این حال، در برخی موارد ممکن است کیست ها به رشد خود ادامه دهند و مشکلاتی ایجاد کنند. این مشکلات شامل موارد زیر می شود:
- پارگی کیست: اگر کیست پاره شود، می تواند باعث درد شدید و خونریزی شود.
- پیچ خوردگی تخمدان: در صورتی که کیست باعث پیچ خوردگی تخمدان شود، ممکن است نیاز به جراحی فوری باشد.
- مسدود کردن زایمان: کیست های بزرگ ممکن است در حین زایمان مشکلاتی ایجاد کنند، به خصوص اگر توده بزرگی باشد که شکم یا لگن را مسدود کند.
پزشکان معمولاً با انجام سونوگرافی های منظم وضعیت کیست ها را بررسی می کنند تا از عدم رشد آنها و ایجاد مشکلات جلوگیری کنند.
انواع مختلفی از کیست تخمدان وجود دارد:
کیست های عملکردی، شایع ترین نوع کیست هستند و مربوط به تخمک گذاری هستند. آنها باعث سرطان نمی شوند. کیست های عملکردی شامل کیست های فولیکولی و کیست های جسم زرد هستند. کیستهای فولیکولار زمانی تشکیل میشوند که فولیکول نگهدارنده تخمک باز نمیشود و تخمک را در طول تخمکگذاری آزاد میکند، اما در عوض روی آن نگه میدارد و کیست تشکیل میدهد. کیست جسم زرد بعد از تخمک گذاری ایجاد می شود. معمولاً پس از آزاد شدن تخمک از فولیکول، فولیکول کوچک میشود. اگر فولیکول کوچک نشود اما مایع در آن جمع شود، کیست جسم زرد را تشکیل می دهد.
کیست تراتوم، (که به آن کیست درموئید نیز گفته می شود ) حاوی بافت های مختلف بدن مانند بافت پوست و مو است. کیست تراتوما ممکن است از بدو تولد در بدن وجود داشته باشد و سپس در طول سالهای باروری زنان رشد کند. نادر است، اما اینها می توانند سرطانی شوند.
کیست های سیستادنوما در سطح خارجی تخمدان رشد می کنند و خوش خیم (غیر سرطانی) هستند. آنها می توانند بسیار بزرگ و جامد باشند.
آندومتریوم ممکن است زمانی ایجاد شود که یک زن مبتلا به آندومتریوز باشد (شرایطی که در آن بافتی که به طور معمول رحم را می پوشاند در خارج از رحم، اغلب روی تخمدان ها رشد می کند). به آنها کیست های شکلاتی نیز می گویند و پر از خون هستند.
هنگامی که تخمدان ها کیست های کوچک زیادی ایجاد می کنند، به آن سندروم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) می گویند. سندرم تخمدان پلی کیستیک می تواند باعث مشکلات باروری و در آینده منجر به دیابت شود.
چگونه می توانم بفهمم کیست تخمدان پاره شده است؟
اگر کیست تخمدان در دوران بارداری پاره شود، به احتمال زیاد در سه ماهه اول یا اوایل سه ماهه دوم بارداری اتفاق می افتد و تا اواسط سه ماهه دوم خود به خود ناپدید می شود. کیستی که پاره شده است ممکن است باعث شود:
- تب
- استفراغ
- غش یا ضعف
- درد ناگهانی و شدید
- تنفس سریع و پی در پی
اگر فکر می کنید کیست تخمدان پاره شده است، فوراً با ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی خود تماس بگیرید.
به طور کلی، پارگی کیست تخمدان تهدیدی برای سلامت مادر باردار یا جنین نیست. معمولاً با گذشت زمان از بین می رود و ممکن است نیازی به مداخله پزشکی نداشته باشد. با این حال، تحت شرایط خاص، می تواند منجر به عوارض مختلفی شود.
اهی اوقات، کیست تخمدان ممکن است در پاسخ به یک عفونت، مانند بیماری التهابی لگن (PID) ایجاد شود. در PID، باکتری های مقاربتی هر یک یا چند اندام تناسلی را آلوده می کنند. اگر چنین کیست عفونی پاره شود، می تواند کشنده باشد و منجر به سپتی سمی شود. تحت چنین شرایطی، پزشکان ممکن است باتوجه به شدت عفونت، مصرف آنتی بیوتیک یا جراحی را توصیه کنند.
آیا کیست تخمدان بر باروری تأثیر می گذارد؟
کیست تخمدان معمولاً بر باروری تأثیر نمی گذارد. با این حال، کیست های تخمدان ایجاد شده به دلیل برخی شرایط سلامتی می تواند منجر به عوارض در بارداری شود:
- آندومتریوز:به شرایطی اطلاق می شود که پوشش داخلی رحم در قسمت بیرونی رحم مانند تخمدان شروع به رشد می کند. کیست ایجاد شده به دلیل آندومتریوز می تواند بر باروری تأثیر بگذارد.
- سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS):به شرایطی اشاره دارد که در آن کیست های متعدد روی تخمدان ایجاد می شود. وجود سندرم تخمدان پلی کیستیک باعث میشود تخمدان در تولید هورمونهای زنانه و آزادسازی تخمک از فولیکولها مشکل داشته باشد و بر سلامت زنان تأثیر بگذارد. کیست های ایجاد شده در نتیجه PCOS ممکن است منجر به ناباروری شود.
کیست تخمدان در بارداری چگونه تشخیص داده می شود؟
این بیماری را می توان از طریق آزمایشات و معاینات پزشکی مختلف تشخیص داد:
- سونوگرافی: سونوگرافی اندواژینال یا ترانس واژینال برای مشاهده هرگونه ناهنجاری در اندام های تناسلی انجام می شود. در این روش از دستگاهی به نام مبدل استفاده می شود که امواج صوتی تولید می کند. مبدل در واژن قرار می گیرد و امواج صوتی به مکان یابی و تجسم کیست کمک می کند.
- آزمایش خون:OB-GYN شما همچنین ممکن است آزمایش خون را برای تشخیص سطح CA 125 انجام دهد. آزمایش CA 125، علاوه بر سونوگرافی، برای تعیین اینکه آیا خطر سرطانی شدن کیست تخمدان وجود دارد یا خیر، انجام می شود. CA 125 پروتئینی در بدن است که به عنوان نشانگر تومور عمل می کند. افزایش سطح تومور مارکر می تواند نشان دهنده سرطان تخمدان، به ویژه در زنان یائسه باشد.
درمان کیست تخمدان
معمولاً کیست تخمدان نیازی به درمان ندارد. آنها خود به خود می روند. مگر اینکه:
- شما یک کیست تخمدان دارید که پاره می شود. در این صورت احتمالاً به داروهای مسکن نیاز خواهید داشت. معمولا بدن شما کیست پاره شده را جذب می کند، اما ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی شما استراحت را توصیه می کند و شما را برای علائم عفونت تحت نظر دارد.
- شما دچار پیچ خوردگی تخمدان هستید (کیست باعث پیچ خوردن تخمدان می شود). این یک اورژانس پزشکی است که نیاز به جراحی دارد.
- کیست بزرگ است یا علائم ایجاد می کند. ممکن است مراقب شما استراحت و احتمالاً جراحی را توصیه کند.
در صورتی که کیست شروع به ترشح خون یا ایجاد درد کند، ممکن است جراحی لاپاراسکوپی توصیه شود. در این روش، کیست از طریق یک برش کوچک در شکم برداشته می شود. ارائهدهنده مراقبتهای بهداشتی شما، خطرات و مزایای برداشتن کیست را برای سلامتی شما و کودکتان قبل از اقدام به روش میسنجید.
آیا برداشتن کیست تخمدان در بارداری بی خطر است؟
در صورت لزوم، کیست تخمدان را می توان با خیال راحت در طول بارداری برداشت، اگرچه مراقب شما احتمالاً از برداشتن آن اجتناب می کند مگر اینکه درد داشته باشید یا کیست خونریزی داشته باشد. در صورت نیاز به جراحی، ممکن است بتوانید از طریق برش های کوچک جراحی لاپاراسکوپی کم تهاجمی را انجام دهید. اگرچه در برخی موارد، جراحی منظم شکم ضروری است.
اگر کیست جسم زرد را در اوایل بارداری (قبل از ۱۰ هفته) برداشته اید، احتمالاً بعد از آن از مکمل های پروژسترون برای حمایت از بارداری استفاده می کنید. (به طور معمول، جسم زرد پروژسترون را برای حمایت از بارداری تا زمانی که جفت تحت کنترل قرار گیرد، فراهم می کند).
