مسئولیت پذیری در شرایط افسردگی می تواند مثل یک چاقوی دو لبه عمل کند:
جنبه مثبت (نقش درمانی):
داشتن مسئولیتهای متناسب می تواند به فرد احساس ارزشمندی، مفید بودن و هدفمندی بدهد. این کار باعث فعال سازی رفتاری می شود، فرد را مجبور می کند از رختخواب بیرون بیاید و او را از چرخه نشخوار فکری و تمرکز مداوم بر روی دردهای درونی اش دور می کند.
جنبه منفی (پتانسیل آسیب):
اگر مسئولیت سنگین، با استرس زیاد، ساعت کاری طولانی، یا بدون حمایت اطرافیان باشد، میتواند سیستم عصبی فرد را که در حال حاضر ضعیف شده است، کاملاً فلج کند. استرس مداوم سطح کورتیزول را بالا برده و روند بهبود بیولوژیک مغز را متوقف می کند.
۳. راهکار درست چیست؟ (چگونه مسئولیت واگذار کنیم؟)
اگر به عنوان مدیر، دوست یا اعضای خانواده می خواهید مسئولیتی به فرد افسرده بسپارید، رعایت این اصول کمک کننده است:
– وظایف را خرد کنید: پروژه های بزرگ و مبهم برای ذهن افسرده هراس آور هستند. کارها را به مراحل کوچک، مشخص و کوتاه مدت تقسیم کنید.
– انعطاف پذیری ایجاد کنید: اجازه دهید فرد در زمانهایی که انرژی بیشتری دارد (مثلاً برخی در غروبها بهتر از صبحها کار می کنند) وظایفش را انجام دهد.
– از بازخوردهای انتقادی شدید بپرهیزید: افراد افسرده به شدت نسبت به طرد شدن و انتقاد حساس هستند. تمرکز خود را روی تشویق پیشرفتهای کوچک بگذارید.
– با او گفتگو کنید: بدون قضاوت از او بپرسید: «در حال حاضر چقدر توانایی پذیرش کار جدید را داری؟» یا «چطور می توانیم شرایط کار را برایت راحتتر کنیم؟»
خلاصه
افراد افسرده نباید از جامعه و فعالیتهای مفید کنار گذاشته شوند. طرد کردن آنها افسردگی شان را عمیقتر می کند. بهترین رویکرد، سپردن مسئولیتهای مدیریت شده، متناسب با سطح انرژی و همراه با ساختار حمایتی است تا فرد در مسیر بهبودی و بازگشت به زندگی عادی قرار بگیرد.
