نوع اسباب بازیها به تنهایی معمولاً باعث افسردگی در کودک نمی شود، اما می تواند بر شیوه رشد عاطفی، اجتماعی و تخیلی کودک اثر بگذارد. اگر محیط بازی کودک محدود، یکنواخت یا ناسالم باشد، ممکن است به طور غیرمستقیم بر خلق و خو و سلامت روان او تأثیر بگذارد.
۱. اسباب بازیهای بسیار منفعل[۱]
اسباب بازیهایی که کودک در آنها نقش فعالی ندارد مثلاً وسایلی که فقط با دکمه کار می کنند و همه کار را خودشان انجام می دهند ممکن است خلاقیت و تخیل کودک را کمتر درگیر کنند.
وقتی کودک بیشتر تماشاگر بازی باشد تا سازنده آن، فرصت کمتری برای بیان احساسات و تخلیه هیجانی پیدا می کند.
۲. کمبود اسباب بازیهای خلاقانه
اسباب بازیهای مانند:
– لگو
– خمیر بازی
– عروسکها
– وسایل نقاشی
– خانه سازی یا ساختنیها
به کودک اجازه می دهند دنیای درونی خود را بسازد و احساساتش را در بازی نشان دهد. نبود چنین ابزارهایی ممکن است باعث شود کودک فرصت کمتری برای بیان غیر کلامی احساسات داشته باشد.
۳. بازیهای بسیار رقابتی یا پر تنش
اگر بیشتر بازیهای کودک بر اساس برد و باخت شدید یا رقابت مداوم باشد، برخی کودکان حساس ممکن است احساس ناکامی یا بی ارزشی پیدا کنند. به ویژه اگر اطرافیان واکنشهای سخت گیرانه ای به باخت کودک نشان دهند.
۴. بازیهای بسیار انفرادی
کودکانی که بیشتر با اسباب بازیهایی بازی می کنند که تعامل اجتماعی کمی دارند، ممکن است فرصت کمتری برای تمرین مهارتهای اجتماعی پیدا کنند. تعامل با دیگران در بازی مثل بازی با عروسکها یا بازیهای گروهی به رشد عاطفی کمک می کند.
۵. اسباب بازیهای بسیار خشن
برخی اسباب بازیها که دائماً بر جنگ، تخریب یا خشونت تمرکز دارند، اگر تنها نوع بازی کودک باشند، ممکن است به افزایش هیجانهای منفی یا پرخاشگری کمک کنند. البته خودِ این اسباب بازیها به تنهایی باعث افسردگی نمی شوند، اما نوع بازی می تواند بر حالتهای هیجانی اثر بگذارد.
۶. مهمتر از نوع اسباب بازی: نحوه بازی
بسیاری از روانشناسان کودک معتقدند کیفیت بازی مهمتر از خود اسباب بازی است.
برای مثال:
– بازی مشترک کودک با والدین
– فرصت برای تخیل و داستان سازی
– آزادی در ساختن و خراب کردن
این عوامل اثر بسیار مثبتی بر سلامت روان کودک دارند.
جمع بندی
اسباب بازیها معمولاً عامل مستقیم افسردگی نیستند، اما می توانند بر رشد هیجانی کودک اثر بگذارند. اسباب بازیهایی که خلاقیت، تعامل اجتماعی و بیان احساسات را تقویت می کنند، بیشتر به سلامت روان کودک کمک می کنند، در حالی که محیط بازی محدود و یکنواخت ممکن است فرصتهای رشد عاطفی را کاهش دهد.
[۱] Passive toys
