تشخیص اینکه پرحرفی طبیعی است یا بیمارگونه، به سه چیز بستگی دارد: شدت، تغییر نسبت به گذشته، و علائم همراه. کلید اصلی همین است. آدمها ذاتاً متفاوتند؛ بعضی از کودکی پرحرفند و این طبیعی است. اما اگر پرحرفی تازه شروع شده، بیش از حد معمول شده یا همراه با مشکلات دیگر باشد، می تواند به یک حالت هیجانی یا روانی مرتبط باشد.
پرحرفی طبیعی چگونه است؟
این نوع پرحرفی مشخصات زیر را دارد:
پرحرفی با شخصیت فرد سازگار است
سالهاست همین طور حرف می زند و ناگهان زیاد نشده
قابل کنترل است؛ اگر لازم باشد کوتاه می کند
محتوای حرفها منسجم است
سرعت حرف زدن معمولی است
شخص بعد از حرف زدن احساس راحتی و رضایت دارد
به روابط آسیب نمی زند؛ اطرافیان او را شلوغ یا اجتماعی می دانند، نه آزاردهنده
در موقعیتهای لازم مثل جلسه رسمی یا موقع شنیدن حرف دیگران، خودش را تنظیم می کند
این پرحرفی بخشی از سبک شخصیتی است و بیماری محسوب نمی شود.
پرحرفی بیمارگونه چگونه است؟
وقتی پرحرفی از حالت معمول خارج شود و نشانه یک اختلال یا تنش داخلی باشد، ویژگیهای زیر دیده می شود:
۱. تغییر ناگهانی یا محسوس نسبت به قبل
اگر فردی که همیشه کم حرف بوده ناگهان پرحرف شده، یا فرد پرحرف معمولی ناگهان بیش از حد حرف می زند، این نشانه مهمی است.
۲. سرعت حرف زدن زیاد می شود
کلمات سریعتر از قبل بیرون می آیند یا فرد وسط حرف دیگران می پرد و کنترل خود را از دست می دهد.
۳. پرش بین موضوعها
جمله ها نیمه کاره رها می شود و فرد سریع موضوع عوض می کند. شنونده نمی تواند جریان حرف را دنبال کند.
۴. ناتوانی در توقف حرف زدن
اگر کسی از او بخواهد کمتر حرف بزند یا صحبت را قطع کند، به سختی می تواند این کار را انجام دهد.
۵. محتوای حرفها نشان دهنده مشکل است
در اضطراب: حرفها پر از نگرانی و سؤالهای تکراری
در افسردگی: حرفها تکراری، ناامیدانه یا خود انتقادی
در شیدایی دوقطبی: حرفها هیجان زده، بزرگ منشانه، نا مرتبط یا بیش از حد خوش بینانه
۶. آسیب به روابط و کارکرد فرد
اطرافیان خسته می شوند
در کار یا تحصیل اختلال ایجاد می شود
دیگران از گفتگو با او پرهیز می کنند
فرد خود را کنترل شده نمی بیند
۷. علائم بدنی یا هیجانی همراه
اضطراب شدید، کم خوابی، انرژی غیرعادی بالا، تحریک پذیری، بی قراری حرکتی، یا برعکس در افسردگی: خستگی و بی لذتی
یک معیار ساده و بسیار مهم
طبیعی = کنترل پذیر
بیمارگونه = کنترل ناپذیر
اگر فرد بتواند آگاهانه حرف زدنش را کم و زیاد کند، معمولاً طبیعی است.
اگر نتواند و انگار نیرویی او را به حرف زدن مجبور می کند، احتمال بیمارگونگی بالاتر است.
یک پرسش کلیدی برای سنجش
وقتی فرد زیاد حرف می زند، حالش چگونه است؟
اگر شاد، راحت و اجتماعی است ⇐ احتمالاً طبیعی
اگر نگران و تنش دار است ⇐ اضطراب
اگر غمگین و خسته است ⇐ افسردگی
اگر بیش انرژی، سریع و بی خواب است ⇐ شیدایی یا نیمه شیدایی
جمع بندی کاربردی
پرحرفی طبیعی، قابل تنظیم است، تغییر ناگهانی ندارد و به روابط آسیب نمی زند.
پرحرفی بیمارگونه معمولاً جدید است، کنترل ناپذیر است، سرعت و پرش موضوع دارد و با حالات هیجانی خاص همراه است.
