به طور کلی، این باور رایج که «زنان از مردان پرحرفترند» پشتوانه علمی محکمی ندارد.
جمع بندی پژوهشها این است:
– تفاوت کلیِ مقدار حرف زدن زنان و مردان معمولاً خیلی کم است
– در بسیاری از مطالعات، اصلاً تفاوت معناداری دیده نشده
– اگر تفاوتی هم دیده شود، بیشتر وابسته به موقعیت، نقش اجتماعی، موضوع گفتگو، قدرت، و بافت فرهنگی است، نه صرفاً جنسیت
نکته مهم این است که «پرحرفی» یک چیز واحد نیست. باید چند لایه را از هم جدا کرد:
۱. تعداد کلمات
از نظر تعداد کلی کلمات در روز، پژوهشهای معروف نشان داده اند که زنان و مردان به طور متوسط خیلی به هم نزدیکند. یعنی این تصور که یکی ذاتاً خیلی بیشتر حرف می زند، اغراق آمیز است.
۲. نوع حرف زدن
تفاوت بیشتر در سبک گفتار دیده می شود، نه لزوماً در حجم گفتار:
– زنان در بعضی بافتها بیشتر گفتگوی رابطه محور، هیجانی، و همدلانه دارند
– مردان در بعضی بافتها بیشتر گفتگوی اطلاعاتی، رقابتی، یا جایگاه محور دارند
البته این موارد گرایشهای آماری هستند، نه قانون ثابت.
۳. موقعیت اجتماعی
در خیلی از موقعیتها، کسی که قدرت، امنیت، یا جایگاه بالاتری دارد بیشتر حرف می زند؛ فرقی نمی کند زن باشد یا مرد.
مثلاً در جلسه کاری، کلاس، یا جمع خانوادگی، عاملهای زیر مهمتر از جنسیتند:
– میزان اعتماد به نفس
– قدرت اجتماعی
– برونگرایی
– اضطراب
– فرهنگ خانواده
– آزادی ابراز نظر
۴. قضاوت اجتماعی
گاهی زنان نه واقعاً بیشتر، بلکه «زودتر پرحرف تلقی می شوند».
یعنی ممکن است همان مقدار صحبت که از یک مرد عادی تلقی می شود، از یک زن زیاد یا مزاحم برداشت شود. این یعنی بخشی از تفاوت، تفاوت در ادراک و قضاوت اجتماعی است، نه در خود رفتار.
۵. پرحرفی مشکل ساز
اگر منظور از پرحرفی، حالت افراطی و آزاردهنده یا بالینی باشد، باز هم نمی شود یک حکم ساده داد که در زنان بیشتر است یا مردان.
چون بستگی دارد ریشه اش چه باشد:
– اگر ناشی از اضطراب باشد، الگو یک جور است
– اگر ناشی از ADHD باشد، جور دیگر
– اگر در زمینه شیدایی باشد، باز الگوی دیگری دارد
– اگر ناشی از سبک شخصیتی و محیط تربیتی باشد، باز فرق می کند
نتیجه
از نظر علمی، نمی شود گفت زنان ذاتاً پرحرفتر از مردانند.
دقیقتر این است که بگوییم:
– تفاوت کلیِ حجم حرف زدن کم یا نامطمئن است
– تفاوت اصلی بیشتر در سبک، زمینه، و قضاوت اجتماعی دیده می شود
– شخصیت، فرهنگ، اضطراب، قدرت، و موقعیت معمولاً از جنسیت مهمترند
