هر دو عامل می توانند به شدت به سلامت روان کودک آسیب بزنند، اما از نظر پژوهشهای روانشناسی هیچ پاسخ کاملاً مطلقی وجود ندارد؛ شدت اثر به مدت، تکرار، سن کودک و فضای خانواده بستگی دارد. با این حال چند نکته مهم روشن است:
کتک خوردن (تنبیه بدنی)
تنبیه بدنی شدید یا مکرر معمولاً با این پیامها همراه است:
– ترس و ناامنی
– احساس تحقیر یا بی ارزشی
– خشم و اضطراب
در بسیاری از مطالعات، کتک خوردن با افزایش اضطراب، پرخاشگری، مشکلات رفتاری و افسردگی در ارتباط بوده است. به ویژه وقتی:
– شدید باشد
– همراه با توهین و تحقیر باشد
– یا به طور مداوم اتفاق بیفتد
غفلت (نادیده گرفتن عاطفی یا مراقبتی)
غفلت اغلب آرامتر و نامرئی تر است اما می تواند اثر عمیق و طولانی داشته باشد. در غفلت کودک:
– محبت و توجه کافی دریافت نمی کند
– احساس دیده شدن و ارزشمندی ندارد
– ممکن است احساس تنهایی مزمن پیدا کند
پژوهشها نشان می دهند غفلت عاطفی یکی از قویترین پیش بینی کننده های افسردگی در کودکی و حتی بزرگسالی است، چون پایه های دلبستگی و احساس ارزشمندی را تحت تأثیر قرار می دهد.
مقایسه کلی
به طور ساده:
– کتک خوردن بیشتر با ترس، اضطراب و پرخاشگری مرتبط است
– غفلت عاطفی بیشتر با افسردگی، احساس تنهایی و بی ارزشی مرتبط است
اما در بسیاری از خانواده ها این دو با هم اتفاق می افتند، و ترکیب آنها خطر را بسیار بیشتر می کند.
نکته مهم
آنچه بیش از همه از کودک محافظت می کند وجود حداقل یک رابطه عاطفی امن و حمایتگر است. حتی اگر کودک در بخشی از زندگی آسیب دیده باشد، وجود یک بزرگسال قابل اعتماد می تواند اثرات منفی را تا حد زیادی کاهش دهد.
اگر بخواهیم خیلی خلاصه بگوییم:
در بسیاری از مطالعات، غفلت عاطفی اثر طولانی تر و عمیقتری بر افسردگی دارد، در حالی که تنبیه بدنی بیشتر با ترس و مشکلات رفتاری مرتبط است ولی هر دو برای رشد روانی کودک مضر هستند.
