سندروم کاروشی (Karoshi) یک اصطلاح ژاپنی است که به معنی «مرگ ناشی از کار بیشازحد» است.
این پدیده در اواخر دهه ۱۹۷۰ در ژاپن شناسایی شد، زمانی که گزارشهای زیادی از مرگ ناگهانی کارمندان جوان و میانسال منتشر شد که دلیل اصلی آن فشار کاری شدید و ساعات کار بسیار طولانی بود.
ویژگیها و تعریف
- کاروشی زمانی رخ می دهد که فشار کاری مزمن باعث بروز بیماریهای شدید یا مرگ می شود.
- اغلب با حملات قلبی، سکته مغزی یا نارسایی قلبی در افراد ظاهراً سالم همراه است.
- مرگ معمولاً به طور ناگهانی و اغلب در محل کار یا بلافاصله پس از یک دوره کاری سنگین اتفاق می افتد.
علل اصلی
- ساعات کار بیش از حد (گاهی بیش از ۶۰–۸۰ ساعت اضافه کاری در ماه)
- کمبود استراحت و خواب ناکافی
- فشار روانی مداوم ( دست یافتن به اهداف غیرواقعی، ترس از اخراج، رقابت شدید)
- فرهنگ کاری سخت گیرانه (در ژاپن و برخی کشورهای آسیایی، وفاداری کامل به شرکت یک ارزش محسوب می شود)
علائم هشدار دهنده قبل از وقوع کاروشی
- خستگی مزمن و بی حالی دائمی
- بی خوابی یا اختلالات خواب
- درد مداوم قفسه سینه
- سردردهای شدید و مکرر
- فشار خون بالا
- اضطراب و افسردگی شدید
مثال واقعی
یکی از مشهورترین پروندهها، مرگ میوا سادو (Miwa Sado)، خبرنگار ۳۱ ساله شبکه NHK ژاپن بود که در سال ۲۰۱۳ پس از ۱۵۹ ساعت اضافه کاری در یک ماه در اثر نارسایی قلبی درگذشت.
مقایسه کاروشی و استرس شغلی در ایران
۱. کاروشی در ژاپن
- فرهنگ کار بسیار سخت و وفاداری بی چون و چرای کارکنان به شرکت.
- ساعات کاری فوقالعاده طولانی (معمولاً بالای ۶۰ ساعت اضافه کاری در ماه).
- فشار اجتماعی و اقتصادی بالای ناشی از رقابت شدید و ترس از اخراج.
- استراحت و مرخصی بسیار کم.
- مرگ ناگهانی و حوادث قلبی ناشی از فشار کاری.
۲. استرس شغلی در ایران (و کشورهای مشابه)
- ساعات کاری طولانی تر از استاندارد ولی معمولاً کمتر از کاروشی (البته بسته به شغل و شرایط متفاوت است).
- فشار مالی و اقتصادی بسیار بالا (تورم، بیکاری، عدم امنیت شغلی) که استرس را تشدید می کند.
- ضعف در قوانین حمایتی کارگران و کارمندان (مثل مرخصی، بیمه و حمایتهای روانی).
- فرهنگ کاری که ممکن است کمتر سختگیرانه باشد، ولی فشار روانی بالا به دلیل نااطمینانی شغلی.
- علائم استرس شغلی بیشتر به صورت اضطراب، افسردگی، خستگی مزمن و بیماریهای جسمی طولانی مدت دیده می شود، اما کمتر منجر به مرگ ناگهانی می شود.
۳. تشابهها
- هر دو ناشی از فشارهای شدید و مزمن کاری هستند.
- سلامت روان و جسم تحت تأثیر مستقیم قرار می گیرد.
- تاثیر منفی بر کیفیت زندگی فرد و خانوادهها دارد.
- در نهایت باعث کاهش بهره وری و افزایش هزینههای درمانی می شوند.
۴. تفاوتها
- کاروشی بیشتر یک پدیده حاد و ناگهانی است که مستقیماً به مرگ ناشی از فشار کاری گفته می شود.
- استرس شغلی بیشتر یک فرایند مزمن و تدریجی است که منجر به مشکلات روانی و جسمی میشود ولی کمتر به مرگ ناگهانی ختم می شود.
- فرهنگ و سیستم حمایتی نقش مهمی در شدت و نوع استرس دارد.
