بـرای اینکـه بتوانیـد مهارتهـای ارتباطـی را در خـود تقویـت کنیـد نیـاز به مهـارت گـوش دادن هـم داریـد. شـاید بگوییـد مـا کـه می توانیـم حرفهـای دیگـران را بشـنویم دیگـر چـرا بـه ایـن مهـارت نیـاز داریم؟ اصـلا ایـن مهارت چیست ؟
لازم اسـت در ابتـدا مهـارت گـوش دادن را تعریـف کنیـم زیـرا بسـیاری از افــراد آن را بــا شــنیدن اشــتباه می گیرنــد. گــوش دادن یعنــی اینکــه شــما بتوانیـد بـه حرفهـای دیگـران گـوش دهید، بـه آنهـا توجـه کـرده و آنهـا را بفهمیــد. امــا شــنیدن بســیار ســاده تر اســت. همین کــه مــا در حــال رد شــدن از خیابــان هســتیم صــدای ماشین ها، هواپیما، پرندگان، دستفروشــی کـه اجناسـش را حـراج کـرده و…را می شـنویم. امـا ایـن شـنیدن نیـازی بـه توجـه خاصـی نـدارد و به صـورت غیـرارادی صـورت می گیـرد. درحالیکـه در گـوش دادن مـا نیـاز بـه توجـه بـه صحبت هـای طـرف مقابـل داریـم. یعنـی گـوش دادن برخـلاف شـنیدن یـک عمـل ارادی اسـت.
داشتن دو گوش و یک زبان اتفاقی نیست
گـوش دادن نیـز ماننـد سـایر مهارتهـای ارتباطـی نیازمنـد تمرین اسـت تا بتوانیـم به خوبـی از آن اسـتفاده کنیـم. گـوش دادن عـلاوه بر شـنیدن نیازمند مشــاهده کــردن ســایر حالــت گوینــده نیــز می باشــد. یعنــی بــرای اینکــه شـنونده خوبـی باشـیم لازم اسـت عـلاوه بـر صداهایـی کـه می شـنویم بـه معنـای آنهـا نیـز دقـت کنیـم. در گـوش دادن هـم می توانیـد معنـای واقعی حرف هـای گوینـده را درک کـرده و هـم از ایـن طریـق ارتبـاط بهتـری بـا او برقــرار کنید.
چرا گوش دادن مهم است؟
هنگامـی کــه شــما به دقــت بــه حرف هــای کسـی کــه بــا شــما صحبــت می کنــد توجــه می کنیــد درواقــع به جــای شــنیدن حرف هــای او بــه حرف هــای او گــوش می دهیــد. گــوش دادن بــه حرفهــای طــرف مقابــل احسـاس مهـم بـودن را بـه او منتقـل می کنـد و او را بـه برقـراری ادامـه ارتباط بــا شــما تشــویق می کنــد.
گــوش دادن ســبب می شــود به خوبــی حرفهــای همدیگــر را فهمیــده و از بـروز سـوءتفاهمها جلوگیـری کنیـم. بسـیاری از اختلافاتـی کـه در هنـگام صحبــت کــردن بــه وجــود می آیــد ناشــی از ایــن اســت کــه مــا معمــولا به خوبــی بــه حرف هــای هــم گــوش نمی دهیــم. هنگامی کــه طــرف مقابــل حـرف می زنـد مـا بـه دنبـال یافتـن جـواب بـرای او هسـتیم. همیـن عامـل سـبب می شـود به خوبـی حرفهـای همدیگـر را درک نکنیـم. و هنگامی کـه حرفهــای هــم را درک نکنیــم ســوءتفاهمها شروع شــده و ارتباطــات دچــار مشــکل می شــود.
گـوش دادن بـه حرفهـای کسـی کـه بـا شـما صحبـت می کنـد سـبب می شــود ســریعتر بــه اهــداف ارتبــاط برســید. بــه قــول مــا مشــاوران بایــد شـنونده فعـال بـود و توانسـت از طریـق حرف هـای کسـی کـه بـه مـا مراجعه کـرده مشـکلش را یافتـه و درصـدد حـل آن برآییـم .
شــما در جایــگاه یــک فروشــنده هنگامی کــه به خوبــی بــه حرف هــای مشـتریان خـود گـوش می دهیـد بهتـر می توانیـد نیازهـای آنـان را برطـرف کنیـد. فروشـنده هایی کـه مهـارت در گـوش دادن دارنـد سـریعتر مشـتری را بــه کالایــی کــه می خواهــد راهنمایــی کــرده و از ایــن طریــق زودتــر بــه سـود خـود می رسـند. معلـم، پزشـک، یک فروشـنده سـاده و هرکـس دیگری هنگامی کــه بتوانــد به خوبــی بــه حرفهــای طــرف مقابلــش گــوش دهــد بهتـر می توانـد بـا او ارتبـاط قـرار کنـد. پـس ایـن مهـارت بـرای همـه کاربـرد داشـته و مفیـد اسـت و بـا تمریـن و تکـرار می تـوان بـه آن دسـتیافت.
گاهــی اوقــات طــرف مقابــل شــما اختلاف نظــر زیــادی بــا شــما داشــته و نمی تــوان به راحتــی ایــن اختلاف نظــر را برطــرف کــرد. امــا بــا گــوش دادن می توانیـد تـا حـدودی ایـن اختلاف نظـر را برطـرف کنیـد و کسـی کـه بـا شـما اختلاف نظـر دارد را به سـوی خـود جـذب کنیـد. گـوش دادن بـه شـما کمــک می کنــد بتوانیــد از میــان حرف هایــی کــه طــرف مقابلتــان می زنــد بهتریـن را انتخـاب کنیـد. آن کسانی که به سخن گوش می دهند و از بهترین آن پیروی می کنند…
چگونه گوش دهیم؟
در اینجـا بـه معرفـی چنـد تکنیـک می پردازیـم تـا بتوانیـد بـا بهره منـدی از آنهــا بــه مهــارت گــوش دادن دســت یابید. لازم اســت ایــن تکنیک هــا را تمریــن کنیــم تــا بتوانیــم به خوبــی از آنهــا بهره منــد شــویم.
خمیــازه کشــیدن: هنگامی کــه کســی بــا شــما صحبــت می کنــد )مشـتری، والدین، دانش آموزان، همکار، مراجـع و…( بایـد مراقـب نشـانه های عدم گـوش دادن باشـید. نشـانه هایی ماننـد خمیـازه کشـیدن ، نـگاه کـردن بـه سـاعت ، نـگاه کـردن بـه درب خروجـی و… ایـن حرکت هـا نشـان می دهـد شـما تمایلـی بـه گـوش دادن نداریـد .
وقتـی طـرف مقابـل شـما ایـن نشـانه ها را از شـما می بینـد دیگـر تمایلـی بـه ادامـه صحبـت نداشـته و ارتبـاط خوبـی بیـن شـما شـکل نمی گیـرد. لازم اسـت بـه هنـگام گـوش دادن مراقـب هـر حرکتـی کـه عـدم توجـه مـا را می رسـاند بـوده و آن را کنتـرل کنیـم.
تـکان دادن سـر: عـلاوه بـر اینکـه شـما بایـد از حرکاتـی کـه عـدم توجه شــما را می رســاند دوری کنیــد لازم اســت کار دیگــری هــم انجــام دهیــد. هنگامی کـه فـردی بـا شـما صحبـت می کنـد می توانیـد بـا تـکان دادن سـر از بـالا بـه پاییـن بـه او نشـان دهیـم کـه بـه حرف هایـش گـوش می دهیـم.
نـگاه کـردن بـه چشـمهای طـرف مقابـل هـم ایـن پیـام را می رسـاند کـه مــا بــه او گــوش می دهیم.(البتــه در ایــن کار بایــد اعتــدال را رعایــت کــرد(. گاهــی اوقــات کمــی خــم شــدن بــه ســمت کســی کــه بــا شــما مشــغول صحبـت کـردن اسـت و نزدیـک کـردن سروگوشـتان بـه او نیـز توجـه و دقت شــما را می رســاند.
ایــن کارهــای به ظاهــر ســاده ســبب می شــود افــراد از صحبــت کــردن و ارتبـاط برقـرار کـردن بـا شـما لـذت ببرنـد. زیـرا شـما بـا ایـن کارها بـه آنها نشــان می دهیــد کــه کامــلا بــه آنهــا توجــه داشــته و بــه حرف هایشــان گــوش می دهیــد.
گوشـم بـا شماسـت: برخـی افـراد هنگامی کـه کسـی بـا آنهـا حـرف می زنــد مشــغول کارهــای دیگــری شــده و توجهــی بــه حرفهــای طــرف مقابلشـان نشـان نمی دهنـد. هنگامـی هـم کـه از آنهـا پرسـیده می شـود کــه آیــا گــوش می دهنــد یــا نــه در جــواب می گوینــد: شــما ادامــه بدهیــد گوشـم بـا شماسـت. ایـن کار به نوعـی بی احترامـی به طـرف مقابـل ماسـت. مـا نمی توانیـم هنگامی کـه کسـی بـا مـا حـرف می زنـد مشـغول کار خـود باشـیم و ادعـا کنیـم کـه حواسـمان بـه گفت وگـو هسـت.
اگــر می خواهیــد ارتبــاط خوبــی بــا دیگــران برقــرار کنیــد بهتــر اســت هنگامی کـه کسـی بـا شـما صحبـت می کنـد هیـچ کار دیگـری انجـام ندهید و شـش دنـگ حواسـتان پیـش حرفهـای طـرف مقابلتـان باشـد.
آهـام: هنگامیکـه کسـی با شـما مشـغول صحبـت کـردن اسـت می توانید بـا اسـتفاده از کلماتـی کـه توجـه شـما را می رسـاند به طـرف مقابلتـان نشـان دهیـد کـه حواسـتان پیـش حرفهای اوسـت. بـرای ایـن کار لازم اسـت بعد از هرچنـد جملـه ای که طـرف مقابل شـما می گویـد بگوییـد: بله…آهام…هـووووم … و … ایــن کلمــات به ظاهــر ســاده به طــرف مقابــل شــما نشــان می دهــد شـما بـه حرفهـای او گـوش کـرده و توجـه شـما بـه صحبت هـای اوسـت.
ممنــوع اســت: هنگامی کـه مشـغول گـوش دادن بـه حرفهـای کسـی هسـتید پیـش داوری ذهنـی دربـاره او ممنـوع اسـت. اینکـه در ذهـن خـود حرفهـای طـرف مقابـل را تفسـیر کـرده و آنهـا را قضـاوت کنیـم سـبب سـلب توجـه مـا مـی شـود. هنـگام گـوش دادن تنهـا بایـد بـه حرفهـای طـرف مقابـل گـوش دهیـد و قضـاوت کـردن را بگذاریـد بـرای زمانـی کـه صحبتــش بــه پایــان رســید. پیــش داوری یــا ذهن خوانــی هنــگام شــنیدن حرفهـا کسـی کـه بـا شـما صحبـت می کنـد جلـوی توجـه مؤثـر و گـوش دادن را می گیــرد.
لطفـا نپریـد: هنگامی کـه کسـی بـا شـما صحبـت می کنـد بدتریـن کاری کـه می توانیـد انجـام دهیـد ایـن اسـت کـه بپریـد وسـط حرفـش. ایـن کار به شـدت به طـرف مقابـل شـما برمی خـورد و او را ناراحـت و حتـی عصبانـی می کنــد. اگــر حرف هایــی کــه می شــنوید اشــتباه اســت یــا بــا اعتقــادات شـما سـازگار نیسـت لازم نیسـت همـان لحظه اقـدام کنیـد. می توانـی اندکی صبـر کنیـد صحبـت تمـام شـود یـا حداقل طـرف مقابل شـما بـه پایـان یک موضـوع برسـد آنـگاه شـما اعتراض تـان را بگویید.
اینکـه بیـن حرفهـای کسـی کـه بـا شـما صحبـت می کنـد بپریـد و حرف او را قطـع کنیـد چنـد مشـکل را بـه وجـود مـی آورد. اول اینکه رشـته کلام از دسـت کسـی کـه صحبـت می کنـد خـارج می شـود. دوم اینکـه او از دسـت شــما ناراحــت و رنجیده خاطــر می شــود زیــرا به نوعــی بــه او بی احترامــی کرده ایــد. ســوم اینکــه نمی توانیــد بــه نتیجــه ی دلخــواه خــود برســید و ارتبـاط شـما بـا شکسـت مواجـه می شـود.
بـا همیـن چنـد کار به ظاهـر سـاده و آسـان می توانیـد بـه مهـارت گـوش دادن دســت یابید. ایــن کار ســبب می شــود شــما ارتباطــات بهتــری را بــا دیگـران برقـرار کـرده و دیگـران نیـز از صحبـت کـردن بـا شـما لـذت ببرنـد.
