افسردگی در کودکان و نوجوانان می تواند در هر سنی ظاهر شود، اما شکل بروز آن در مراحل مختلف رشد متفاوت است. دلیل این تفاوت آن است که تواناییهای شناختی، زبانی و هیجانی کودک در هر مرحله از رشد تغییر می کند. کودکان کوچکتر معمولاً نمی توانند احساسات پیچیده خود را به طور مستقیم بیان کنند، بنابراین ناراحتی روانی آنان بیشتر از طریق رفتار یا نشانههای جسمی دیده می شود. در سنین بالاتر، به ویژه در نوجوانی، فرد بیشتر قادر است احساسات درونی خود را با کلمات بیان کند. به همین دلیل شناخت نشانههای افسردگی در هر مرحله سنی اهمیت زیادی دارد.
نشانههای افسردگی در سن پیش دبستانی
کودکان در سنین پیش دبستانی (تقریباً سه تا شش سال) هنوز توانایی کامل برای بیان احساسات پیچیده ندارند. بنابراین افسردگی در این سن بیشتر از طریق رفتارهای قابل مشاهده و واکنشهای هیجانی ظاهر می شود.
- یکی از نشانه های مهم در این سن تغییر در سطح شادی و بازیگوشی کودک است. کودکان خردسال به طور طبیعی فعال، کنجکاو و علاقمند به بازی هستند. اگر کودکی که قبلاً فعال و پر تحرک بوده ناگهان بی علاقه به بازی شود یا کمتر در فعالیتها شرکت کند، این می تواند نشانه ای هشداردهنده باشد.
گریه های مکرر یا غمگینی طولانی نیز ممکن است دیده شود. برخی کودکان افسرده در این سن زود گریه یا حالت چهره آنها اغلب ناراحت و بی روح به نظر می رسد. در کنار آن ممکن است تحریک پذیری و عصبانیت نیز افزایش پیدا کند.
وابستگی شدید به والدین یکی دیگر از نشانههای احتمالی است. کودک ممکن است از جدا شدن از والدین به شدت بترسد، دائماً به آنها بچسبد یا از رفتن به مهدکودک یا محیطهای جدید اجتناب کند.
برخی کودکان در این سن دچار تغییر در خواب و اشتها می شوند. ممکن است سخت تر بخوابند، کابوس ببینند، یا اشتهایشان کم شود. همچنین شکایتهای جسمی مانند دل درد یا سردرد بدون علت پزشکی مشخص نیز ممکن است دیده شود.
