تعریف تعهد سازمانی
در روانشناسی سازمانی، تعهد سازمانی به معنای پیوند روانی و هیجانی فرد با سازمان است، که باعث می شود کارکنان تمایل داشته باشند در سازمان بمانند و برای موفقیت آن تلاش کنند.
این تعهد معمولاً در سه بُعد سنجیده می شود:
- تعهد عاطفی[۱] تعلق و وابستگی هیجانی به سازمان
- تعهد تداومی[۲] ماندن به دلیل هزینههای ترک شغل
- تعهد هنجاری[۳] احساس وظیفه و وفاداری به سازمان
- چگونه استرس شغلی تعهد سازمانی را کاهش می دهد؟
مسیرهای روانشناسی سازمانی
- تأثیر بر تعهد عاطفی
- محیط پرتنش و حمایت نشده کاهش احساس تعلق و علاقه به سازمان
- تأثیر بر تعهد تداومی
- وقتی استرس زیاد باشد، کارکنان حتی اگر هزینه ترک بالا باشد، به دنبال راه فرار می گردند.
- تأثیر بر تعهد هنجاری
- برخوردهای ناعادلانه و فشار زیاد باعث کاهش احساس وفاداری و وظیفه مندی می شود.
مکانیزمهای اثرگذاری
از نگاه روانشناسی سازمانی، این رابطه با دو مکانیزم توضیح داده می شود:
- مکانیزم هیجانی استرس مداوم، خستگی عاطفی و بی انگیزگی ایجاد می کند که تعهد را تضعیف می کند.
- مکانیزم شناختی فرد در ارزیابی ذهنی خود نتیجه می گیرد که سازمان منبع فشار است، نه حامی او.
پیامد کاهش تعهد سازمانی
- افزایش نرخ جابجایی
- کاهش بهره وری و کیفیت کار
- افزایش تعارضات سازمانی
- تضعیف فرهنگ سازمانی مثبت
رویکردهای مداخلهای
سطح فردی
- آموزش مدیریت استرس و مهارتهای تاب آوری[۴]
- مشاوره شغلی و روان درمانی کوتاه مدت
سطح سازمانی
- بهبود شرایط کاری (حجم کار، کنترل، پشتیبانی)
- ایجاد سیستم پاداش و قدردانی
- شفافیت و عدالت سازمانی
- فرصتهای توسعه فردی و شغلی
چرخه علت و معلولی
استرس شغلی ← کاهش رضایت و تعلق← کاهش تعهد سازمانی ← افت عملکرد و روحیه تیمی ← افزایش فشار کاری ← تشدید استرس شغلی
[۱] Affective Commitment
[2] Continuance Commitment
[3] Normative Commitment
[4] Resilience
