نشخوار فکری یعنی ذهن مدام و به طور تکراری روی یک فکر ناراحت کننده، مشکل یا احساس منفی می چرخد بدون اینکه به راه حل برسد. مثل وقتی که یک آهنگ در سرت گیر می کند و مدام تکرار می شود، اما در اینجا موضوع معمولاً اشتباه ها، نگرانیها یا احساسات منفی است.
در روانشناسی، نشخوار فکری معمولاً شامل دو نوع سؤال تکراری در ذهن است:
– «چرا این اتفاق افتاد؟»
– «چرا من این طور هستم؟»
اما پاسخ تازه ای پیدا نمی شود؛ فقط فکرها دوباره و دوباره تکرار می شوند.
مثالها:
– «چرا آن حرف را زدم؟»
– «همه فکر می کنند من احمقم.»
– «اگر دوباره شکست بخورم چه؟»
– «من همیشه خراب می کنم.»
این فکرها معمولاً ساعتها یا حتی روزها در ذهن می چرخند.
تفاوت نشخوار فکری با فکر کردن معمولی
فکر کردن سالم معمولاً این ویژگیها را دارد:
– محدود و کوتاه است
– به راه حل می رسد
– باعث اقدام می شود
اما نشخوار فکری:
– تکراری است
– پیشرفت ندارد
– احساس بد را بیشتر می کند
– فرد را منفعل می کند
چرا در افسردگی زیاد دیده می شود؟
در افسردگی چند چیز باعث افزایش نشخوار فکری می شود:
– توجه بیشتر به تجربههای منفی
– کاهش انرژی برای حل مسئله
– باورهای منفی درباره خود
– حساسیت بیشتر به شکست یا انتقاد
به همین دلیل نشخوار فکری یکی از مهمترین عوامل نگه دارنده افسردگی محسوب می شود.
خلاصه
نشخوار فکری یعنی تکرار مداوم فکرهای منفی درباره مشکلها، اشتباه ها یا احساسات بدون رسیدن به راه حل. این حالت معمولاً بعد از یک اتفاق ناراحت کننده یا احساس شدید شروع می شود و با ایجاد یک چرخه بین فکرهای منفی و احساسات منفی ادامه پیدا می کند.
