آیا زنان و مردان به یک اندازه دشنام می دهند؟ آیا دشنامها برای آنها معنای یکسانی دارد؟
پاسخ کوتاه: نه.
پژوهشها نشان می دهند که بین زنان و مردان در نوع، بسامد، هدف، و بازتاب اجتماعی دشنام گویی تفاوتهای مشخصی وجود دارد — که ریشه در فرهنگ، نقشهای جنسیتی، و حتی ساختار قدرت دارد.
در ادامه به طور مفصل تفاوت جنسیتی دشنام را بررسی می کنیم:
۱. بسامد دشنام گویی: چه کسی بیشتر دشنام می دهد؟
- در بیشتر فرهنگها، مردان بیشتر از زنان دشنام می دهند (هم در محیط عمومی و هم خصوصی)
- دلیل اصلی نه الزاما تمایل شخصی، بلکه پذیرش اجتماعی بیشتر برای دشنام گویی مردانه است.
مطالعهای در دانشگاه فلوریدا نشان داد مردان ۲ تا ۳ برابر زنان در گفتگوهای روزمره دشنام می دهند:
- زنان بیشتر از واژههای مؤدبانهی تحقیرآمیز یا تیکههای اجتماعی/احساسی استفاده می کنند.
- مردان تمایل بیشتری به استفاده از دشنامهای جسمی یا جنسی دارند.
۲. نوع دشنامها: چه می گویند؟
| تفاوت | مردان | زنان |
| موضوع دشنام | جنسی، فیزیکی، سلطهگرانه | رابطهای، اخلاقی، گاهی غیرمستقیم |
| شدت دشنام | تندتر و صریحتر | ملایمتر، گاه در قالب کنایه یا طنز |
| مثال رایج | “به تو …”، “فلان فلان شده” | “خجالت نمی کشی؟”، “بی ادب!” |
۳. اهداف دشنام: چرا می گویند؟
| هدف | مردان | زنان |
| ابراز سلطه یا قدرت | ✅ | کمتر |
| تخلیه خشم سریع | ✅ | ✅ |
| دفاع شخصی | ✅ | ✅ |
| اعتراض اجتماعی | ✅ | ✅ در حال رشد |
| صمیمیت با دوستان | ✅ | ✅ در گروههای خاص |
۴. بازتاب اجتماعی دشنام
- دشنام از مردان بیشتر پذیرفته می شود، حتی گاهی نشان “مردانگی” تلقی می شود.
- اما دشنام گویی زنان اغلب با قضاوت شدید مواجه می شود:
- “بی تربیت است”
- “زن نباید فحش بدهد”
- “از جذابیت زنانه اش کم می شود”
در بسیاری از جوامع (از جمله ایران)، دشنام گویی زنانه تابویی دوچندان دارد.
۵. تغییرات نسلی و فرهنگی
- در نسل های جدید (به ویژه زنان جوان در شهرهای بزرگ یا در فضای مجازی)، سطح دشنام گویی در حال افزایش است.
- زنان امروز بیشتر از گذشته از دشنام به عنوان ابزار تخلیه احساس یا مقابله با فشارهای اجتماعی استفاده می کنند.
- اما همچنان بازخوردهای اجتماعی برایشان سختتر است.
۶. نقش رسانهها و کلیشهها
- فیلمها، سریالها و موسیقیها مردان را در نقش دشنام گوی پرخاشگر، و زنان را مؤدب و لطیف نشان می دهند.
- این تقویت کلیشهها باعث شده زنان کمتر اجازه داشته باشند احساسات منفی خود را مستقیم ابراز کنند.
جمع بندی:
تفاوت جنسیتی در دشنام نه فقط طبیعی یا غریزی، بلکه عمیقاً فرهنگی، اجتماعی و قدرت محور است.
مردان بیشتر دشنامی دهند چون اجازه دارند؛ زنان کمترمی دهند چون محدود می شوند.
این شکاف، بازتابی از نا برابریهای جنسیتی در قدرت، زبان و ابراز احساسات است.




