نگرشی مثبت در خودتان پرورش دهید
تحقیقات نشـان مـی دهـد کـه اگـر مـا درطــول روز و در تعاملاتمــان بــا دیگــران، تعـــداد زیـــادی تقابـــل مثبـــت و یـــا حداقل خنثـی داشـته باشـیم و فقـط یـک مـورد تعامـل منفـی داشـته باشـیم، زمانی که وارد تخـت خـواب مـی شـویم، اکثرمــان، بــه جــای تمرکــز بــر چیزهــای خوشــایندی کــه برایمــان رخ داده، تنهــا بــه آن یــک تجربــه ی منفــی فکــر مــی کنــیم، حتی اگـر تعـداد تجـارب مثبـت، خیلـی بیشـتر از تجـارب منفـی باشـند. ایـن یـک پدیـده ی روانشناسی ذاتی انسان است که “گرایش به منفی بافی” نامیده می شود: ماهمیشه در زندگی مان به چیزهای منفی بهای بیشتری می دهیم و بیشتر انرژی مان را به جای آنکه صرف یافتن چیزهای مثبت کنیم، در ممانعت از تجارب منفی صرف می کنیم.
امــا اگــر مــی توانســتیم ایــن را بــرعکس کنــیم چــه؟ دکتــر ریــک هانســون، نویســنده ی کتــاب خوشــبختی ذاتــی : علــم ذهنــی جدیــد رضــایت، آرامش و اطمینــان، معتقــد اســت که ما می توانیم. رابطه ی ذهن و جسـم بـه قـدری قـوی اسـت کـه نـه تنهـا مـا مـی تـوانیم ســلامتی مان را بــا نگرش مان تحــت تــاثیر قــرار دهــیم بلکــه مــی تــوانیم مغزمــان را بــه گونه ای اصلاح کنیم که درمسیر ثمربخش تری بیاندیشد و پاسخ دهد. اما چگونه؟
هانسون در پاسخ می گوید “بـا غوطـه ور شـدن در هـر لحظـه ی خـوب”. هـر زمـان کـه یـک تجربه ی خوشایند کسب کردید، چه در آغوش گرفتن بچه تان باشد و چه تعریف کردن یک جوک برای همکارتان در آسانسور و یا برخورد با یک دوست قدیمی در خیابان، فرقی نمـی کنـد، امـا بعـد از آن لحظـه، بـه آن تقابـل عشـق بورزیـد. بـه ایـن فکـرکنید کـه ایـن تفابـل چـه حسـی بـه شـما داد، و چـرا آن لحظـه، اینقـدر بـرای شـما جالـب و بزرگ بـود و اینکـه چقـدر انسـان خـوش شانسـی هسـتید کـه در زنـدگی تـان ایـن چنـین لحظات خوبی دارید.
هانســون عنــوان مــی کنــد کــه ســعی کنیــد بــه مــدت لازم بــه ایــن لحظــات خــوب فکــرکنید- مثلا ۱۲ ثانیـه یـا بیشـتر- تـا ایـن خـاطرات از حافظـه ی کوتـاه مـدتتان بـه حافظـه ی بلنـد مدت تبدیل شـده و در مغزتان ذخیره شـود. او معتقد است کـه “شما با انجام این کار، به مدت کوتاهی در روز، قادر خواهید بود که روند رمزگذاری در مغزتان را که طی آن تجارب مثبت به ساختارهای عصبی مان تبدیل می شود را تحریک کنید و بـه تـدریج قـادر خواهیـد بـود کـه منـابع فکـری مثبتتـان را بـه بافـت مغزتـان گـره بزنیـد”. بــه عبــارت دیگــر، ســعی کنیــد گــرایش منفــی بافانــه ی خودتــان را در هــم بشــکنید تــا بتوانیــد بــدون کمتــرین تلاشــی، بــر روی چیزهــای مثبــت تمرکــز کنیــد. همانطور کـه انعطـاف پـذیری عصـبی مـا (توانـایی مغـز در ایجـاد تغییـر) بـه مـا اجـازه مـی دهد که از چوب استیک(وسیله ی غذاخوردن چینی ها) استفاده کنیم و یا دوچرخه سواری کنیم، و بعـد حتـی بـدون نیـاز بـه فکـر کـردن، هـر دو را بـاهم انجـام دهـیم، پـس قادر خواهیم بود که خودمان را طوری تربیت کنیم که مثبت تر فکر کنیم. اسکن هــای مغــزی پیشــین و پســین افــرادی کــه ایــن تمــرین را انجــام مــی دهنــد، تغییــرات فیزیولــوژیکی را نشــان مــی دهنــد کــه بــه ســبب آنهــا مغــز مــی توانــد حالــت خــود را ازگرایش به منفی بافی تغییر دهد.
سعی کنید کمتر تجربیات منفی گذشته را مرور کنید
نشـخوار فکـری-توجـه متمرکـز بـروی احساسـات و تجربیـات بـد گذشـته- یکـی ازمشخصه های افسردگی است . نشخوار فکری ی که الگوی بی استفاده ی تفکر کردن اســت کــه همــه ی مــا، بــیش از حــد بــه آن مبــتلا هســتیم. و ایــن الگــو کــاملا مغــایر بــا تحریک بـه مثبـت اندیشـی اسـت. هانسـون معتقـد اسـت، زمـانی کـه شـما، خودتـان را بـا پرسیدن سوالاتی چون “چرا من آن حرف را به او زدم؟” و یا “چطور می توانستم اینقــدر احمــق باشــم؟”، خودتــان را تنبیــه مــی کنیــد، در آن لحظــه شــما خودتــان را”بیشــتر در عــذاب فــرو مــی بریــد “. دکتــر کریســتین کــارتر، نویســنده ی کتــاب پــرورش خوشبختی: ۱۰گـام سـاده بـرای داشـتن کودکـان بانشـاط تـر و والـدین شـادتر، بیـان مـی کند که “شما ممکن است خیال کنید که با نشخوار فکری خاطرات، بصیرت کسب مــی کنیــد، در حــالی کــه آنچــه شــما در حــال انجــام آن هســتید فقــط بــه خــاطر آوردن دوباره و دوباره ی احساسات منفی، و تحریک استرس است. از نظر عصب شناسی، با این کار، شما خودتان را در وضعیتی قرار می دهید که احساس ترس کنید و ازآن حالات اجتناب کنید”.
در عــوض، بــه جــای نشــخوار فکــری، بــه خودتــان ســخت نگیریــد. شــما یــک لحظــه ی شرمنده کننده و تحقیر آمیز داشته ا ید. آن را درک کنید و به احسا سات تان افتخارکنید، از آن چیزی بیاموزید و سپس دیگر فراموشش کنید .کارتر یک روش خوب برای آسان کردن این روند را بیان می کند: احساس منفی خود را- هر چه که هست از حس گنـاه، خجالـت، تـا حـس خشـم و غیـره- بـه ماننـد چیـزی درنظـر بگیریـد کـه دارید آن را آزمایش می کنید. چه رنگی دارد؟ آیا بافت خاصی دارد؟ تیزاست؟ژله مانند اسـت؟ چـه شـکلی اسـت؟ آن را در کجـای بـدنتان حـس مـی کنیـد؟ در سـینه تـان، در شکمتان، در سـرتا ن؟ در همـه جـای بـدنتان؟ کـارتر مـی گویـد” هـر چـه بیشـتر بتوانیـد آن را ببینید و بشنوید، شدت آن کمتر می شود “– و راحت تر کنار گذاشته می شود.
پولتان را خرج کنید
فقط ایـن کـار را عاقلانـه انجـام دهیـد. وجـه مشترک بین اکثر تحقیقات مربوط به روان شناسی مثبت این است که پول نمی تواند خوشبختی را بخرد –حداقل زمانی که نیاز های اولیه ی انسان برطرف شده باشــد. (یک مطالعــه حد اســتاندارد پــول را ۷۵ هــزار دلار مــی دانــد؛ بــیش از ایــن مقــدار، تفــاوتی در میــزان شــادی موجــود در افــراد ایجــاد نکــرده اســت). امــا پروفســور دانیــل گیلبرت، استاد روانشناسی از دانشگاه هاروارد، (شاید با الهام گیری از ثروتی که به خــاطر کتــاب پرفروشــش یعنــی، لغزیــدن بــر خوشــبختی ، بــه دســت آورد) مخــالف ایــن اســت. او در مقالــه ای بــرای مجلــه ی روانشناســی کــانزیومر عنــوان کــرد کــه اگــر پــول شما را خوشحال نکند، به این خاطر است که آن را درست خرج نمی کنید. “پول فرصــتی بــرای خوشــبختی اســت، امــا فرصــتی اســت کــه اکثــر مــردم معمــولا آن را از دست می دهنــد، زیــرا چیزهــایی که مــردم فکــر مــی کنند مــی توانــد آنهــا را خوشــحال کند، اغلب این کار را نمی کند”.
در آنــالیز یــک تحقیــق، گیلبــرت و دو همکــارش راه هــایی را یافتنــد کــه در آنهــا، خــرج کــردن پــول میــزان نشــاط و رضــایت از زنــدگی را بــالا مــی برد. آنهــا متوجــه شــدند کــه بهتــرین روش خــرج کــردن پــول، خــرج آن بــرای کســب تجــارب جدیــد اســت نــه خریــداقــلام مــادی (. اینجاســت کــه شــما را بــر ســر دو راهــی رفــتن بــه تعطــیلات یــا خریــد تلویزیون و مبل جدید قرار می دهیم.) همچنین، زمانی که پول را برای دیگران خرج کنید، آن پول می تواند به خوشبختی تبدیل شود .(مادربزرگ های دوست داشتنی، این مسئله را قرن ها پیش می دانستند). در آخر، آنها متوجه شدند که خریدن لذت های کوچک – مثل یک ترافل شکلات و یا یک آهنگ جدید از آیتیونز- خوشبختی را، خیلی بیشتر از خریدن چیزهای بزرگ به همراه می آورند.
